ਪੰਜਾਬ ਸਣੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਹੀ ਤਪਦੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਲੂ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਸੀਨੇ ਵਾਲੀ ਉਮਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਹੁਣ ਤੋਂ ਹੀ “ਹਾਏ ਗਰਮੀ… ਹਾਏ ਗਰਮੀ” ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕ ਠੰਡੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਘਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਭੱਠੀ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਠੰਡਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ AC ਦੀ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਵਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ “ਵਰਦਾਨ” ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਜਿਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਏਸੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਕਦਮ ਰੱਖਦੇ ਹੀ ਜੋ ਸੁਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ।ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ AC ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਤਣੀ-ਤਣੀ (Dry Skin) ਕਿਉਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਗਲੇ ਵਿਚ ਹਲਕੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਕਿਉਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਅਸਲ ਵਿਚ, AC ਹਵਾ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਕਮਰੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਨਮੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਾਂਗ ਸੁੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਹਿੰਗੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗੈਜਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਘਰ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਸਧਾਰਣ ਬਾਲਟੀ (Bucket of water in an AC room) ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸੀ ਜੁਗਾੜ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਫਾਇਦਾਮੰਦ ਹੈ।
AC ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬਾਲਟੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਸੀ ਜੁਗਾੜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੂਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਦੋਂ AC ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਮਰੇ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਮੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਸੁੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਸੁੱਕੀ ਹਵਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ AC ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ (Dry Skin) ਸੁੱਕਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਹੋਂਠ ਫਟਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਲਣ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਸਾਇਨਸ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਵੀ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੌਖਾ ਹੱਲ ਹੈ AC ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬਾਲਟੀ (Bucket of water in an AC room) ਰੱਖਣਾ। ਜਦੋਂ ਬਾਲਟੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਾਫ਼ ਬਣ ਕੇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਦੀ ਨਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਇਕ “ਨੇਚੁਰਲ ਹਿਊਮਿਡੀਫਾਇਰ” ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਮਹਿੰਗੇ ਜੰਤਰ ਦੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟ (Hydrate Skin) ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਆਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗਲੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਵੀ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵੀ ਸੁਧਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੁੱਕੀ ਹਵਾ ਕਾਰਨ ਫਰਨੀਚਰ ਵਿਚ ਦਰਾਰਾਂ ਜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸੁੱਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੈ—ਬਾਲਟੀ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿਓ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਬਦਲਦੇ ਰਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੱਛਰ ਜਾਂ ਗੰਦਗੀ ਨਾ ਬਣੇ। ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ ਐਸੈਂਸ਼ਲ ਆਇਲ (Essential Oil) ਵੀ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, AC ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਾਲਟੀ ਰੱਖਣਾ ਇਕ ਆਸਾਨ, ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।